Hizkuntza gutxituen ituna berresteko, konstituzioa aldatzea proposatu du PSk

No Comments

 

Hizkuntza Gutxituen Europako Ituna berresteko, lege konstituzional baterako proposamena aztertuko du Frantziak urtarrilean. Horrela jakinarazi du Jean Marc Ayrault Frantziako lehen ministroak, Bretainian. Diputatu sozialista talde batek konstituzioa aldatzeko proposamena aurkeztu zuen abenduaren 10ean, nagusiki Bretainiako diputatuek bultzaturik. Eztabaidarako data ez da zehaztu oraindik, baina urtarrilaren 22an izan daiteke.

Euskalgintzako eragileek zuhurtziaz hartu dute berria. Batetik, Frantziako Parlamentuan eztabaidarako aurkeztu diren testuetan ez da lege konstituzionalaren testua ageri. Bigarrenik, prozedurak berak bideragarri edo ezinezko bihur dezake onarpena.

Euskarazko lehen filmaren kopia bat aurkitu dute

No Comments

Euskarazko lehen filmaren kopia aurkitu du Jose Martinezek, EHUko ikerlaria, bere tesia egiten ari zela. Parisko etxe batean zegoen orain arte ilunpean zegoen film hau. Soinurik izan ez arren, baieztatua izan da bere garaian ikusi zutenengandik euskarazkoa zela.

Gure Sor Lekua, filmaren izenburua, Andre Madre jeneralak sortua da. 1956koa izanik, lehen euskal pelikulatzat hartzen da, Gotzon Elortzak 1959tik 1962ra bitartean filmatu zituen lau dokumentalen ondoren.

Ordu eta erdiko iraupena dauka. Bere helburua diasporan (beraien lurraldea uztera behartuak dauden taldea) zabaltzea zen, hauen herrimina arintzeko asmoarekin. Gaur egun, ikerketa daraman taldeak soinuaren kopia bat aurkitzeko itxaropena daukate.

Zinegim euskarazko zinemaren jaialdian pelikula honen bertsio labur bat argitara ematea espero da. Jaialdia Hazparnen egingo da, abenduaren 20an.

Filma ikusteko esteka: http://berria.info/berriatb/1966/

D eredua Nafarroan

No Comments

 

 Nafarroako D ereduko ikastetxe publikoen aurkako kanpainak, ordea, beste bide batetik eraman ditu irakasleen eta gurasoen arteko solasaldiak, azken egunotan. Izan ere, joan den astean D ereduko 28 eskola ikertu, eta 1.652 irakasle zelatatu zituen Guardia Zibilak; ondorioztatu zuten lau irakasletik bat “etazalea” zela. Ikerketa horren harira, Nafarroako Parlamentuak berak adierazpen instituzionala onartu du aste honetan, euskaraz aritzen diren irakasleen jarduna babesteko. Bilduk, Aralar-NaBaik, Geroa Baik, Ezkerrak eta PSNk adierazpen horren alde bozkatu dute. UPNk eta PPNk, berriz, kontra.

Haien seme-alabek D ereduan  jasotzen duten arretarekin eta heziketarekin pozik daude gurasoak. Horixe nabarmendu dute denek, eta mezu hori zabaldu nahi izan dute, azken erasoen aurrean.

“Familia handi baten gisakoa da ikastetxe hau; hori da hemen dugun giroa”, esan du Marta Moralesek, Amaiur ikastetxeko ikasle baten gurasoa. Bat egin du Elena Sanchezek Moralesekin. Eta gehiago erran du: “Mojen ikastetxe batean ikasi nuen nik, eta han bai, han saiatzen ziren ideiak inposatzen; itunpeko ikastetxe erlijiosoen lana, ordea, inork ez du zalantzan jartzen; zergatik?”, galdetu du. “Ematen du euskararen kontra egiteko edozerk balio duela”, erantzun dio Perezek.

 

Nafarroako Gobernutik euro bakar bat ez dutela jaso salatu dute IKAk eta AEK-k

No Comments

IKA eta AEK-ko ordezkariek Nafarroako Gobernuak euskaltegiekiko eta hauek irakasten duten euskararekiko duten jarrera salatu dute gaur ospatu den biltzar batean.  2013. urteko aurrekontuetako 245.000 euro bi erakundei dagezkien arren, 2012ko urritik ez dutela euro bakar ere jaso salatu du AEK-ko bozeramaile den Helios de Santok.

UPNren ez ordaitzea  eta Nafarroako AEK eta IKA itotzearen saikera gorabehera, herritarrak euskalduntzen jarraitzeko intentzio tinkoa dutela adierazi du de Santok. Nafarroako Gobernuak inposatu duen “Hizkuntza politika negargarri eta suntsitzaileari aurre egiteko” abenduaren 11rako protesta  bat antolatu dute Nafarroako Gobernuaren egoitzaren aurrean.

Euskarazko hitzak azeleratuz

No Comments

Bost urte betetzen ditu gaur Maite Goñi Mondragon Unibertsitateko eta Ordiziako Jakintza ikastolako irakasleak sortutako Gaurko Hitza blogak. Egunero euskarazko hitz bat aukeratzen du Goñik bere blogean ezartzeko  eta dagoeneko 1.825 hitz inguru jarri ditu bost urte hauetan.

Gaurko Hitza blogaren bosgarren urteurrena ospatzeko, gorputzeko edozein ataletan hitz bat idatzi eta Twitter bidez partekatzea proposatu du  Goñik. Irakurle askok bat egin dute proposamenarekin, eta ehun hitzetik gora jaso ditu gorputzean idatziak. Oso argazki originalak jaso ditu, gainera.

Goñik berak aukeratutako edo jendeak proposatutako hitz baten azalpenak eta erabilerak ematen ditu egunero. Horrez gain, hitz hori beste hizkuntzetan nola esaten den eta hitzaren sinonimoak ere ematen ditu, irudiekin lagunduta. «Duela hilabete batzuk, audioa ere sartzen hasi nintzen», azaldu du Goñik.

Asteburuetan gauza bereziak egiten ditu blogean. Hainbat larunbatetan euskal abestietatik ateratako hitzak jarri ditu blogean. Abestia bera ere jartzen zuen hainbat hutsunerekin, jolas moduan hutsune horiek betetzeko.

Blogaren bidez, euskarazko hitzak sare sozialetan mugitzea lortzen du. Goñiren esanetan, komunitate bat sortzen da, eta hitzaren inguruan elkarrizketa bat izaten da. Zenbait jarraitzailek egunero zabaltzen dituzte hitzak leku batean eta bestean, eta pixkanaka hitz hori sare sozialetan zabalduz joaten da.

Mo Yan idazle txinatar Nobel saridunaren ‘Hori da umorea, maisu!’ ipuin bilduma itzuli dute Maialen Marinek eta Aiora Jakak

No Comments

Hori da umorea. maisu! liburua osatzen duten ipuinek Txinako errealitateari eta gizarteari buruzko arazoez hitz egiten dute. Maialen Marinek, liburu honen itzultzailetako bat, uste du irakurlea gehien harrituko duena idazlearen estiloa izango dela. Berak esan bezala, liburua magiaz, ironiaz eta umorez beteta dago.

Itzulpena txineratik abiatuta egin dute baina frantses eta ingelesezko bertsioak  kontuan izan dituzte. Izan ere, itzultzaile batek txineraz daki baina bestea ez. Horregatik, liburuko lau ipuin, txineratik euskaratu dituzte  eta  beste lau ipuinak,  frantseseko bertsiotik abiatuta euskaratu dituzte.

Itzultzaileen ustez,  zailtasun eta zalantza gehien ekarri dieten zatiak,  onomatopeiak, esamoldeak eta  aditzen denborak izan dira. Azkenengo hau izugarri zaila izan da txineraz ez daudelako aditz denborarik.

Seaskaren Lagunak elkartea sortu da

No Comments

Ipar Euskal Herriko ikastolei “Falloux legea” dela eta finantziazio publikoa kendu izanak sekulako asaldadura sortu du Ipar Euskal Herrian. Hori dela eta, Seaskaren Lagunak elkartea sortu izan da, atzo lehen bilkura izan zutelarik Seaskak Kanbon duen egoitzan.

Elkarte berri honek bi helburu nagusi ditu: alde batetik, Seaskako diru-laguntza berriak aurkitzea eta bestetik, ihasle ohien eta euren gurasoen arteko erlazioak estutzea.

Patxi Bergarak Kazeta.info web orrialdean aurkeztu zuen iritzi artikulu batean oinarritu ziren elkarte berri honen fundatzaileek elkartea sortzeko. Bertan, gure ardura den euskara defendatu behar dugula eta euskara maite dugun guztiok bideari ekin behar diogula esaten zuen. Patxi Bergararen artikulua irakurrita, Xipri Arbelbide kazetari helenetarrak “Seaskaren Lagunak” sortzeko beharra ikusi zuen.

Seaskako lehendakari Paxkal Indok jada martxan dagoen egitasmoa bultzatzeko dei egin die herritarrei.

Euskaraz eginiko antzerkia sustatzeko zirkuitua

No Comments

Antzerkizale zirkuitua berriro jarriko da martxan Ehaze Euskal Herriko Antzerkizale Elkartearen eskutik. Lehengo urtean hasi zen egitasmo hau, antzerkia gure herrietara ekartzeko asmoz eta, batik bat, euskal antzerkia sustatzearen helburuarekin eta urte honetan berriro errepikatzeko asmoa dauka elkarteak.
Usurbil, Añorga eta Lasarte-Oria  dira zirkuituan sarturako herriak. Lehengo ostiralean,Usurbilen, Patxi Santamariaren Aktibo toxikoa krisi ekonomikoari buruzko bakarrizketa komikoarekin, eman zitzaion hasiera egitasmoari. Amaiera, ordea, abenduaren 13an da, Markinako Abarka antzerki taldearen Biba zorrien izurritea lanarekin. Lasarte-Oriako Manuel Lekuona kultur etxean eskainiko dute obra, 22:00etan.

Emanaldien prezioa 5 eurokoa da, eta 3 euro, berriz, Ehazeko bazkideentzat.

Frantziak gutxiengorik ez duela onartzen salatu du Seaskak Unescon

No Comments

Paxkal Indok,  Seaskako lehendakari eta Eskolim taldeko kideak, Frantziak euskararen eta beste hizkuntza gutxituen aurrean duen jarrera salatu du Unescoren bilkura batean. Estatu frantziarrak lurralde hizkuntzen irakaskuntza oztopatzen duela eta hizkuntza gutxituak defendatzen dituzten hainbat karta sinatu dituela baina ez dituela aplikatzen salatu du Indok.

Aipatu beharra dago Frantziako konstituzioko bigarren artikuluak honela diola «la langue de la République est le français», hots, errepublikako hizkuntza bakarra frantsesa da. Honen ondorioz, hizkuntza minoritarioak (hala nola euskara edo okzitaniera) desagertzeko arrisku larrian daude.

 

“Educación exigirá el valenciano a todo el profesorado público”

No Comments

Hamarkada bat baino iraun duen borroka eta gero, Valentziako komunitateak beharrezkotzat jarri du irakasleen valentzieraren ezagutza  eskola publikoetan.  Hemendik aurrera, Sindicat de Treballadores de l’Ensenyament y Escola Valencianak ezagutarazi duen bezala, arautegi berriak derrigorrezko egiten du komunitateko bi hizkuntzen jakitea; hau da, gaztelerarena eta valentzierarena.

Horrez gain, lehengo otsailean sindikatuek erabiki dutenez, lau urteko tartea emango zaie valentziera ez dakiten, eta ondorioz arautegi berria betetzen ez duten, irakasleei hau ikasteko.

El País

 

Older Entries

Tresna-barrara saltatu